Wszystko o utylizacji

Utylizacja – wykorzystanie lub zniszczenie surowców odpadowych lub materiałów, które straciły wartość użytkową, np. makulatury w papiernictwie.

W celu uporządkowania gospodarki zasobami i ochrony środowiska niezbędna jest klasyfikacja odzwierciedlająca genezę odpadów, ich właściwości, ekologiczną szkodliwość, użyteczność i masowość ich wytwarzania.

Podstawą każdej klasyfikacji są odpowiednio dobrane kryteria o charakterze fizykochemicznym, biologicznym, technologicznym, ekonomicznym np.:

  • źródło pochodzenia – sfera powstawania,
  • kryterium surowcowe,
  • stan skupienia,
  • skład chemiczny,
  • toksyczność,
  • stopień zagrożenia dla środowiska,
  • stopień przydatności (branżowej) do dalszego wykorzystania.

Odpady klasyfikuje się w zależności od źródeł powstawania, stopnia uciążliwości bądź stwarzania zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska. W problematyce dotyczącej ochrony środowiska rozpatruje się i klasyfikuje odpady, jako substancje pochodzące z produkcji lub konsumpcji, które zanieczyszczają środowisko.

Przy klasyfikacji odpadów w oparciu o kryterium toksyczności i zagrożenia dla środowiska przyjmuje się, że o ich szkodliwości decyduje:

  • składnik najniebezpieczniejszy, który jednocześnie determinuje przynależność odpadów do odpowiedniej kategorii szkodliwości i określa technologię jego utylizacji,
  • toksyczność i szkodliwość odpadu dla organizmów żywych,
  • właściwości rakotwórcze substancji odpadowych,
  • zagrożenie dla wód powierzchniowych i gleby na podstawie wielkości dopuszczalnych zanieczyszczeń śródlądowych wód powierzchniowych I klasy czystości,
  • zanieczyszczenie atmosfery przez odpady pylące, wydzielające pary lub *gazy szkodliwe i on nieprzyjemnym zapachu, łatwość zapłonu.

Podział odpadów wg stopnia szczególnego zagrożenia dzieli je na:

  • odpady grożące zakażeniem – zawierające drobnoustroje chorobotwórcze, jaja pasożytów itp.,
  • odpady grożące zakażeniem – zawierające substancje promieniotwórcze,
  • odpady szczególnie szkodliwe dla środowiska – zawierające substancje uznane przez ministra zdrowia za trucizny lub środki szkodliwe,
  • surowe produkty i inne materiały uznane za nieprzydatne do wykorzystania gospodarczego.

Ze względu na właściwości odpadów, a głównie udział frakcji organicznej, dzieli się je na:

  • mineralne, zawierające znikomą ilość (do 1%) substancji organicznej,
  • organiczno-mineralne, zawierające 5-50% substancji organicznej,
  • organiczne, w których udział substancji organicznej wynosi więcej niż 50%.

Klasyfikacja odpadów wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) klasyfikuje je, w zależności od źródła ich powstawania, na 20 następujących grup:

  • odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej i chemicznej przeróbce rud oraz innych kopalin – 01,
  • odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności – 02,
  • odpady z przetwórstwa drewna oraz z produkcji płyt i mebli, masy celulozowej, papieru i tektury – 03,
  • odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego i tekstylnego – 04,
  • odpady z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pirolitycznej przeróbki węgla – 05,
  • odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii nieorganicznej – 06,
  • odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej – 07,
  • odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich – 08,
  • odpady z przemysł przemysłu fotograficznego i usług fotograficznych – 09,
  • odpady z procesów termicznych – 10,
  • odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów hydrometalurgii metali niezależnych – 11,
  • odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw sztucznych – 12,
  • oleje odpadowe i odpady ciekłych paliw (z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05, 12 i 19) – 13,
  • odpady rozpuszczalników organicznych, chłodziw i propelentów ( z wyłączeniem grup 07 i 08) – 14,
  • odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne, nie ujęte w innych grupach – 15,
  • odpady nie ujęte w innych grupach – 16,
  • odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę z terenów zanieczyszczonych) – 17,
  • odpady medyczne i weterynaryjne – 18,
  • odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych – 19,
  • odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie – 20.

     Biorąc za podstawę warunki powstawania (źródło, pochodzenie), główne składniki oraz fizyczne, chemiczne i biologiczne właściwości odpadów, podzielono je na:

  • grupy (odpady o wspólnym pochodzeniu i jednakowych właściwościach),
  • typy (odpady bliskie pod względem głównych składników i właściwości),
  • gatunki (dokładniej niż typ określają chemiczne, fizyczne i biologiczne właściwości),
  • rodzaje (określają specyficzne właściwości odpadu w ramach gatunku), a w razie potrzeby także na odmiany.

Jednolita klasyfikacja odpadów dzieli je na 27 grup:

  • Odpady zwierzęce,
  • Odpady zwierzęce powstające w chowie, przetwórstwie i obrocie zwierzętami,
  • Odpady z produkcji roślinnej,
  • Odpady drzewne,
  • Odpady wydobywcze kopalin,
  • Odpady przetwórcze kopalin,
  • Odpady żywności roślinnej powstające w przetwórstwie i obrocie,
  • Odpady tekstyliów,
  • Odpady włókien naturalnych,
  • Odpady włókien syntetycznych,
  • Odpady drewna,
  • Odpady papieru i kartonu,
  • Odpady ropy i jej pochodnych,
  • Odpady chemiczne,
  • Odpady gumy,
  • Odpady szkła,
  • Odpady metali żelaznych,
  • Odpady metali nieżelaznych,
  • Złom sprzętu technicznego,
  • Osady z oczyszczania ścieków i uzdatniania wody,
  • Odpady budowlane,
  • Odpady paleniskowe, pyły i szlamy,
  • Zanieczyszczona ziemia,
  • Osady denne,
  • Odpady bytowo-gospodarcze (komunalne),
  • Odpady radioaktywne,
  • Odpady inne (jak np. formierskie i rdzeniarskie, masy ziemne gruntu usuwane w budownictwie, pozostałości po spalaniu odpadów bytowo-gospodarczych, osadów z oczyszczania ścieków oraz pozostałych odpadów w ten sposób unieszkodliwianych, pozostałości po kompostowaniu odpadów komunalnych, wykładziny podłogowe).

 

Ecoportal.com.pl,  Julian Z Pankiewicz

Może Ci się również spodoba